Wyprawa do świata Ajnów

„Bóg żółw, mieszkający w morzu, i bóg sowa, mieszkająca na lądzie, byli bliskimi przyjaciółmi. Rzekł więc żółw do sowy:
– Ty masz syna, a ja córkę, więc dobrze byłoby poślubić ich sobie. Jeśli wyślę w stronę rzeki ryby, które mieszkają w morzu, twój syn i moja córka, jako że oboje będą mogli je jeść, zapanują na świecie.
Sowa przyklasnęła temu, co powiedział żółw i tak dzieci jednego i drugiego zostały mężem i żoną. Dlatego również sowy bez wahania zjadają każdą rybę, która wpłynie do rzeki.”

 

Tematyka strony naszej skupiona jest na indoeuropejskim kręgu kulturowym i – z racji przewagi tutaj hellenistów – głównie na kręgu śródziemnomorskim. Ja natomiast zapraszam dzisiaj w podróż na drugi koniec globu, na północne krańce Wysp Japońskich, do pradawnego ludu Ajnów.

Ajnowie zaliczają się do ludów paleoazjatyckich. Te kilka niewielkich ludów, zamieszkujących krańce północno-zachodniej Azji (okolice półwyspów Kamczackiego i Czukockiego), są najstarszymi mieszkańcami tego kontynentu. Ojczyzną Ajnów są wyspy Hokkaidō, Sachalin i Kuryle. Ów posiadający charakterystyczną fizjonomię naród – krępa budowa, niewielki wzrost (ok. 150 cm), obfite owłosienie ciała – zamieszkiwał Archipelag Japoński na wieki przed przybyciem Japończyków.

Dziś Ajnów już nie ma. Są osoby z mniejszą lub większą domieszką ajnoskiej krwi, zaś wymierającym językiem ajnoskim – który pozostawił swoje ślady w wielu nazwach miejscowych Japonii – posługuje się zaledwie kilkanaście osób. Dawne obyczaje praktykowane są już tylko w skansenach, ku uciesze turystycznej gawiedzi. Ponieważ Ajnowie nie posługiwali się pismem, nie pozostawili po sobie śladów kultury umysłowej. Pod koniec XIX wieku ten pradawny lud był obiektem zainteresowania zachodnich uczonych, m.in. brat naszego Marszałka Piłsudskiego zajmował się badaniem ajnoskiego języka.

Rozglądając się ostatnio po półkach z książkami w Empiku natrafiłem na wydaną przez zupełnie mi nieznane wydawnictwo o nazwie Kirin knigę noszącą tytuł „Mity Ajnów”. Autor Basil Hall Chamberlain. Ten żyjący w latach 1850-1935 wybitny brytyjski japonista (który przetłumaczył m.in. japońską kronikę historyczną Kojiki) uległ „modzie” swojej epoki i również zajmował się badaniem ludu ajnoskiego. Podczas swojej podróży do Japonii w 1886 roku spisał zasłyszane od Ajnów ich ludowe mity i opowieści, które zebrał i wydał rok później we wspomnianej właśnie książce.

54 zgromadzone w tym zbiorze opowieści to ledwie ułamek z ajnoskiej tradycji, ale ułamek niezwykle cenny, zważywszy na to iż setki podobnych podań umarły wraz z językiem w którym były opowiadane. W krótkich historiach o bogach, ludziach i zwierzętach wytłumaczono w symboliczny sposób prawidła rządzące światem. Choć wiele z tych podań zawiera – jak i cała ajnoska religia – wyraźnie motywy zapożyczone w ciągu wieków od Japończyków, to ich zasadniczy rdzeń oraz sens tkwią korzeniami w dalekiej przeszłości. Historie o bogu-lisie i bogu-niedźwiedziu, mimo późniejszych przekształceń i zniekształceń, ukazują nam pierwotną religijność sięgającą czasów paleolitycznych, gdy Ajnowie byli ludem zbieracko-łowieckim.

 

 

„Dawniej w nocy na niebie świeciło żeńskie bóstwo, lecz było ono tak zgorszone widokiem tego, co się działo w trawach, że zamieniło się z męskim bóstwem, któremu – jako że było mężczyzną – takie widoki nie przeszkadzały. Dlatego właśnie słońce jest bóstwem żeńskim, a księżyc – męskim. Jedno jest jednak pewne – słońce dalej musi doznawać zgorszenia, widząc jakie rzeczy młodzi ludzie wyprawiają w trawie, nawet za dnia.”

 

 

Mądre i prastare opowieści Ajnów, zasłyszane wieczorem przy ognisku, spisano latem 1886 roku w języku ludu zamieszkującego daleki Albion. Ocalono od zapomnienia.

Basil Hall Chamberlain, Mity Ajnów, Wydawnictwo Kirin, Toruń 2010

Co sądzisz o tym wpisie?
  • Genialny (2)
  • Świetny (3)
  • Niezły (1)
  • Kiepski (0)
  • Beznadziejny (0)

One thought on “Wyprawa do świata Ajnów

  1. Zero komentarzy na tym blogu??? No tak, bo to blog dla ludzi myślących…Gratuluję strony, będę tu wracać, poszerzania wiedzy nigdy zbyt wiele ;)Pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

O autorze

  • feanarofeanaro

    Historyk wyznający słowiańskich bogów. Z chrześcijaństwem i jego apologetami będzie polemizował nie tylko z perspektywy historycznej.

Archiwa

W ostatnich 7 dniach


14
Unique
Visitors
Powered By Google Analytics